5 tiêu chí chọn gia sư cho con: Đừng để 'tiền mất tật mang'

Bạn đăng tin tìm gia sư cho con. Một người nhắn tin: "Em chuyên Toán, từng dạy 5 năm, giá 200k/buổi." Bạn thấy ổn. Học được vài tuần, con bạn vẫn không tiến bộ. Bạn hỏi con, con bảo: "Thầy dạy nhanh quá, con không hiểu." Bạn nhắn lại cho gia sư, gia sư bảo: "Do cháu chưa chịu khó thôi."

Rồi bạn không biết tin ai. Mất tiền, mất thời gian, con thì chán học hơn.

Chuyện này xảy ra rất nhiều. Không phải vì gia sư kém cỏi. Mà vì bạn chưa có tiêu chí rõ ràng để đánh giá ngay từ đầu.

Tiêu chí 1: Tìm ra con bạn đang yếu phần nào (không phải đoán)

Hầu hết phụ huynh không biết con mình yếu phần nào. Bạn chỉ biết điểm Toán của con thấp, hoặc cô giáo nói "cháu cần cố gắng thêm". Vậy thôi.

Đừng đoán. Có 3 cách để biết chính xác:

Cách 1: Xem lại bài kiểm tra trên lớp

Mở tập bài kiểm tra của con ra. Không nhìn điểm, nhìn lỗi sai. Con sai ở dạng bài nào nhiều nhất? Đó là phần con yếu.

Ví dụ: Con bạn lớp 9, điểm Toán 6.5. Bạn lật bài kiểm tra, thấy con làm đúng hết phần hình học, nhưng sai 4/5 câu phương trình bậc hai. Vậy vấn đề không phải "yếu Toán", mà là "yếu phương trình bậc hai". Đây là kiến thức lớp 8 - có thể con đã mất gốc từ năm ngoái.

Cách 2: Hỏi trực tiếp giáo viên chủ nhiệm

Nhắn tin cho cô giáo: "Cô ơi, cháu nhà em đang yếu phần nào nhất ạ? Em muốn tìm gia sư phụ đạo thêm cho cháu." Cô giáo dạy con bạn mỗi ngày, cô biết rõ hơn bạn. Đừng ngại hỏi.

Cách 3: Cho con làm thử một bài kiểm tra nhỏ

Nếu bạn không tự tin đánh giá, có thể nhờ gia sư làm việc này trong buổi dạy thử. Yêu cầu gia sư chuẩn bị một bài kiểm tra 10 phút, trải từ kiến thức cơ bản đến nâng cao, để xác định con đang ở đâu.

Sau buổi đó, gia sư sẽ nói cho bạn biết: con yếu phần nào, cần bao nhiêu buổi để củng cố, và lộ trình tiếp theo.

Sau khi biết con yếu phần nào, bạn mới có thể nói rõ với gia sư: "Cháu yếu phương trình bậc hai, em giúp cháu củng cố phần này trước, rồi mới học tiếp chương trình lớp 9." Gia sư sẽ biết bắt đầu từ đâu.

Tiêu chí 2: Kiểm tra kỹ năng sư phạm, không chỉ kiến thức

Một gia sư giỏi Toán chưa chắc đã dạy Toán giỏi. Đây là sai lầm phổ biến nhất của phụ huynh.

Có những gia sư từng là học sinh giỏi, thi đại học điểm cao. Nhưng khi dạy, họ giảng rất nhanh, dùng nhiều thuật ngữ khó, và không kiểm tra xem học sinh có hiểu không. Họ nghĩ: "Mình hiểu là đủ." Học sinh ngồi nghe, gật gù, nhưng thực ra không hiểu gì. Về nhà, bài tập vẫn sai.

Dấu hiệu nhận biết gia sư thiếu kỹ năng sư phạm:

• Sau buổi học, con bạn không dám hỏi lại, vì sợ bị đánh giá là "kém"
• Con bảo "thầy/cô dạy nhanh quá"
• Con học xong nhưng không nhớ bài

Khi phỏng vấn gia sư, bạn nên hỏi: "Em thường dạy một khái niệm mới cho học sinh như thế nào?" Gia sư giỏi sẽ nói về cách họ kiểm tra kiến thức nền, chia nhỏ vấn đề, và hỏi lại học sinh để chắc chắn hiểu bài. Gia sư kém sẽ nói chung chung: "Em giảng theo sách, cho bài tập về nhà."

Tiêu chí 3: Phù hợp về tính cách với con bạn

Một gia sư giỏi chuyên môn nhưng quá nghiêm khắc với đứa trẻ nhút nhát sẽ không hiệu quả. Ngược lại, một gia sư quá nhẹ nhàng với đứa trẻ lười biếng cũng vậy.

Có hai kiểu gia sư dễ gây vấn đề:

Kiểu 1: Quá nghiêm khắc. Gia sư này thường xuyên la mắng, tạo áp lực. Với học sinh nhút nhát, cách này khiến con sợ học hơn. Con không dám hỏi, không dám sai. Kết quả: con học đối phó.

Kiểu 2: Quá nhẹ nhàng. Gia sư này không dám nhắc nhở khi con lười. Con không làm bài tập, gia sư vẫn cho qua. Kết quả: con ỷ lại, không tiến bộ.

Cách tốt nhất: Cho con học thử 1-2 buổi với gia sư. Sau buổi học, hỏi con: "Con thấy thầy/cô thế nào? Con có thoải mái hỏi không?" Đừng chỉ hỏi "Con có hiểu bài không?" vì con thường trả lời "Dạ có" cho xong.

Bạn có thể tham khảo thêm bài buổi dạy thử đầu tiên: nên làm gì để không bị "hớ"? để biết cách đánh giá gia sư trong buổi học thử.

Tiêu chí 4: Có cách theo dõi tiến độ rõ ràng

Một gia sư tốt không chỉ dạy trên lớp. Họ còn cho bạn biết con đang tiến bộ đến đâu.

Sau mỗi buổi học, gia sư nên gửi cho bạn một tin nhắn ngắn: hôm nay học gì, con hiểu đến đâu, cần cải thiện gì. Nếu gia sư không làm điều này, bạn sẽ không biết con đang học hành thế nào. Đến khi thi giữa kỳ, bạn mới phát hiện con vẫn chưa tiến bộ - lúc đó đã muộn.

Cách kiểm tra: Trước khi thuê, hỏi gia sư: "Em có gửi báo cáo sau mỗi buổi học không?" Nếu gia sư nói "Dạ có, em gửi qua Zalo", bạn có thể yêu cầu gửi thử một tuần để xem cách họ báo cáo.

Nếu bạn muốn biết một mẫu báo cáo học tập cụ thể nên có những gì, xem bài mẫu báo cáo học tập gửi phụ huynh.

Tiêu chí 5: Thống nhất rõ về học phí và lịch học ngay từ đầu

Chuyện tiền nong không rõ ràng là nguyên nhân số một khiến phụ huynh và gia sư cãi nhau sau vài tháng.

Trước khi bắt đầu, bạn cần thống nhất:

• Học phí mỗi buổi là bao nhiêu
• Thu theo tháng hay theo đợt
• Nếu con nghỉ có phép (ốm, nhà có việc) thì có tính tiền không
• Nếu con nghỉ không phép thì sao
• Nếu gia sư bận, dạy bù vào lúc nào

Có những gia sư tính tiền cả buổi con nghỉ có phép. Cũng có gia sư không tính tiền buổi nghỉ không phép. Không có quy định chung. Quan trọng là hai bên thống nhất trước.

Nếu bạn muốn biết cách tính học phí khi con nghỉ buổi, xem bài có nên thu học phí khi học sinh nghỉ buổi không?.

Làm sao để biết con có tiến bộ hay không?

Sau khi thuê gia sư, bạn cần theo dõi. Không phải theo dõi kiểu "hỏi con mỗi ngày", mà là xem điểm số trên lớp, xem bài kiểm tra, và quan sát thái độ của con.

Nếu con bạn bắt đầu tự giác học hơn, chủ động hỏi bài, và điểm số cải thiện dần - gia sư đó đang làm tốt.

Nếu con bạn vẫn chán học, vẫn sợ môn đó, và điểm số không đổi sau 1-2 tháng - bạn cần nói chuyện lại với gia sư. Có thể phương pháp chưa phù hợp. Có thể con và gia sư chưa hợp nhau. Đừng để kéo dài quá lâu.

Về phía gia sư

Nếu bạn là gia sư đang đọc bài này, bạn có thể thấy 5 tiêu chí trên cũng là 5 điều bạn nên chủ động làm:

• Xác định rõ học sinh cần gì trước khi nhận lớp
• Dạy theo cách học sinh hiểu, không phải theo cách bạn hiểu
• Điều chỉnh cách dạy theo tính cách học sinh
• Gửi báo cáo sau mỗi buổi học
• Thống nhất học phí và lịch học ngay từ đầu

Những việc này không khó. Nhưng khi làm đều đặn, bạn sẽ tạo được niềm tin với phụ huynh. Và phụ huynh sẽ giới thiệu bạn cho người khác.

Nếu bạn cần một công cụ để gửi báo cáo học tập và quản lý lịch dạy tự động, Sổ Gia Sư có thể giúp bạn làm việc đó.

---

Bạn đang tìm gia sư cho con, hay bạn là gia sư đang tìm học sinh? Bạn thấy tiêu chí nào khó nhất?