Buổi dạy thử đầu tiên: Nên làm gì để không bị 'hớ'?

Ai cũng từng có buổi dạy thử đầu tiên. Và ai cũng từng bước ra khỏi đó với cảm giác... không biết mình vừa làm tốt hay làm tệ. Phụ huynh thì cười, học sinh thì gật gù, nhưng bạn vẫn không chắc liệu tối nay họ có nhắn tin đồng ý hay không.

Mình từng có một buổi dạy thử mà mình nghĩ là ổn. Mình giảng say sưa, học sinh ngồi nghe chăm chú. Hôm sau phụ huynh nhắn: "Cô ơi, cháu nhà em nói cô dạy nhanh quá, cháu không theo kịp." Mình mới ngộ ra: mình dạy cho bản thân mình, không phải cho học sinh.

Sau vài lần như vậy, mình rút ra được vài điều. Không phải bí quyết gì cao siêu, chỉ là những thứ mình ước mình biết từ buổi đầu tiên.

Mục tiêu thật sự của buổi dạy thử không phải là "dạy giỏi"

Nhiều gia sư mới nghĩ buổi dạy thử là cơ hội để thể hiện kiến thức. Sai.

Mục tiêu thật sự của buổi dạy thử là:

• Đánh giá trình độ thật của học sinh (không phải trình độ phụ huynh nói)
• Xem học sinh có hợp tác không (có chịu nói, có chịu hỏi không)
• Tạo cảm giác an toàn để học sinh dám sai, dám hỏi

Kiến thức của bạn thì phụ huynh đã tin rồi (qua bằng cấp, qua lời giới thiệu). Cái họ cần kiểm tra là: con họ có thoải mái với bạn không.

Chuẩn bị trước buổi dạy thử: 3 việc bắt buộc

1. Hỏi trước tình hình học sinh Nhắn tin hỏi phụ huynh trước 1-2 ngày:

• Con đang yếu phần nào?
• Có sợ môn này không?
• Mục tiêu là gì (thi, nâng điểm, hay chỉ cần hiểu bài trên lớp)?

Ba câu này giúp bạn không bị "hớ" khi bước vào.

2. Chuẩn bị một bài kiểm tra nhỏ 10 phút Không phải để chấm điểm. Để xem học sinh đang ở đâu. Chọn 5-7 câu từ dễ đến khó, bắt đầu từ kiến thức cơ bản nhất của lớp dưới.

3. Chuẩn bị một "bài giảng mẫu" ngắn Một khái niệm nhỏ, giải thích trong 10-15 phút. Đây là lúc bạn thể hiện cách mình dạy, không phải kiến thức mình có.

Trong buổi dạy thử: 60 phút nên chia thế nào?

Mình thường chia như sau:

Thời gian	Việc làm
5 phút đầu	Nói chuyện làm quen, hỏi về sở thích, trường lớp
10 phút	Bài kiểm tra nhỏ, ngồi xem học sinh làm
15 phút	Chữa bài kiểm tra, chỉ ra 1-2 lỗ hổng
20 phút	Dạy thử một khái niệm liên quan đến lỗ hổng đó
10 phút cuối	Hỏi học sinh cảm thấy thế nào, có hiểu không

Lưu ý: Đừng dạy liên tục 60 phút. Học sinh sẽ mệt và mất tập trung. Cứ 15 phút lại dừng, hỏi một câu vu vơ: "Đến đây đã hiểu chưa?" hay "Phần này có giống trên lớp không?"

Những điều tuyệt đối không nên làm

1. Đừng chê học sinh yếu trước mặt phụ huynh Dù học sinh mất gốc nặng, hãy nói: "Bạn nhà mình cần củng cố thêm phần này, nhưng nền tảng vẫn có." Phụ huynh đang lo, đừng làm họ lo thêm.

2. Đừng hứa hẹn điểm số "Chỉ cần 3 tháng là cháu lên 8 điểm" - tuyệt đối không. Bạn không kiểm soát được đề thi, không kiểm soát được sự chăm chỉ của học sinh. Hứa nhiều, vỡ nhiều.

3. Đừng dạy quá nhanh Đây là lỗi mình từng mắc. Khi thấy học sinh gật gù, mình tưởng hiểu. Thật ra học sinh Việt Nam có thói quen gật cho xong. Cứ dừng lại, bắt học sinh nói lại bằng lời của họ.

Sau buổi dạy thử: nhắn tin thế nào?

Đừng đợi phụ huynh nhắn trước. Tối hôm đó, nhắn một tin ngắn:

Dạ em chào anh chị. Em đã dạy thử bé Minh hôm nay. Bé tiếp thu tốt, nhưng đang hổng phần [tên phần đó]. Nếu anh chị đồng ý, em sẽ soạn lộ trình riêng cho bé trong 4 buổi đầu, tập trung vào phần này trước ạ.

20:30

Tin nhắn này làm 3 việc:

• Cho phụ huynh thấy bạn quan sát kỹ
• Cho họ thấy bạn có kế hoạch, không dạy kiểu "đến đâu hay đó"
• Mở đường cho họ nói "ừ, chốt luôn"

Còn nếu họ không chốt?

Chuyện bình thường. Không phải học sinh nào cũng hợp với mình, và không phải phụ huynh nào cũng đủ kiên nhẫn. Đừng lấy đó làm thước đo năng lực.

Mình từng bị từ chối 3 lần liên tiếp trước khi có lớp đầu tiên. Sau này mới biết: buổi dạy thử không phải để chứng minh mình giỏi, mà để xem hai bên có đi được với nhau lâu dài không.

Nếu bạn muốn biết cách sắp xếp lịch dạy và quản lý lớp sau khi đã nhận học sinh, có thể xem tính năng quản lý lịch dạy của Sổ Gia Sư.

Còn bạn, buổi dạy thử đầu tiên của bạn diễn ra thế nào?