Có nên thu học phí khi học sinh nghỉ buổi không?

Tháng trước có bạn đồng nghiệp nhắn mình: "Anh ơi, học sinh nhắn nghỉ lúc 7 giờ, mà 7 rưỡi là vào học. Lúc đó em chạy xe tới nhà em ấy rồi mới đọc được tin. Vậy có thu tiền không anh?"

Câu này mình bị hỏi hoài. Và thú thật, hồi mới dạy mình cũng lúng túng, mỗi lần xử một kiểu, cuối tháng ngồi tính tiền là rối tung.

Sau vài năm thì mình rút ra: vấn đề không nằm ở chuyện "thu hay không thu". Nó nằm ở chỗ bạn có nói rõ luật chơi từ đầu hay không.

Vì sao không nên xử theo cảm tính

Giả sử lớp Toán lớp 9 của bạn có 4 bạn, học phí 150k một buổi.

Một bạn nghỉ, bạn thương tình miễn. Buổi sau bạn khác cũng nghỉ, lần này bạn thu. Phụ huynh hai nhà nói chuyện với nhau, thế là thành chuyện "sao con tôi nghỉ thì mất tiền mà con kia thì không".

Mất lòng. Mà tiền thì cũng chẳng đáng bao nhiêu.

Cái mất lớn nhất khi xử theo cảm tính không phải là tiền, mà là sự tin tưởng. Phụ huynh cần thấy bạn công bằng và rõ ràng, y như một cái lớp học tử tế phải vậy.

Một cách chia đơn giản mà mình thấy hợp lý

Mình gom mọi trường hợp về 3 nhóm:

Nghỉ có báo trước (có phép) - ví dụ con ốm, nhà có việc, báo trước nửa ngày. Nhóm này mình miễn phí. Bạn không tốn công dạy, phụ huynh cũng có lý do chính đáng.

Nghỉ đột xuất, báo sát giờ hoặc không báo - cái này mình vẫn thu. Vì bạn đã giữ chỗ, đã soạn bài, đã từ chối nhận học sinh khác vào giờ đó. Nếu dạy tại nhà thì còn mất cả công đi lại - chạy xe tới nơi rồi mới hay con nghỉ thì buổi đó coi như mất trắng buổi tối. Thu ở đây không phải để phạt, mà vì công sức bạn bỏ ra là thật.

Bạn chủ động nghỉ hoặc dời lịch - tất nhiên không thu, và nên báo sớm cho phụ huynh.

Quy tắc gọn vậy thôi. Quan trọng là nói trước với phụ huynh ngay buổi đầu, tốt nhất là nhắn tin để có cái mà chiếu lại sau này.

Nói trước thế nào cho khéo

Bạn không cần làm hợp đồng nghiêm trọng. Một tin nhắn nhẹ nhàng là đủ:

Dạ về việc nghỉ học, nếu con báo trước thì mình không tính phí buổi đó ạ. Còn nếu báo sát giờ thì mình vẫn xin phép thu, vì lịch đã giữ cho con rồi. Mong anh chị thông cảm giúp em.

20:15

Phụ huynh nào cũng hiểu. Cái họ ngại là bị thu mà không biết lý do, chứ không phải chuyện thu tiền.

Phần đau đầu thật ra là ghi nhớ

Luật thì dễ. Khó là tới cuối tháng nhớ được bạn nào nghỉ có phép, bạn nào nghỉ đột xuất, buổi nào đã thu rồi.

Mình từng ghi sổ tay, rồi chuyển qua Excel, vẫn sai như thường. Có tháng tính dư của một nhà 150k, tháng sau lại quên thu của nhà khác.

Giờ thì mình điểm danh ngay trên điện thoại lúc vào lớp: bạn nào có mặt, bạn nào vắng có phép, bạn nào vắng không phép. Buổi có phép thì hệ thống tự bỏ qua không tính tiền, còn lại tự cộng vào học phí tháng theo đúng giá của từng bạn. Cuối tháng khỏi ngồi cộng trừ, cũng khỏi cãi nhau vì con số nào cũng có buổi học đứng sau.

Nếu bạn cũng hay rối khoản này, có thể thử cách điểm danh và tự tính học phí theo buổi của Sổ Gia Sư, làm xong trong vài giây ngay tại lớp.

Còn bạn thì sao - lớp của bạn đang xử chuyện học sinh nghỉ buổi theo cách nào?